[بَیانِ عَیان]

گفتارهایی عاقلانه و عارفانه!

[بَیانِ عَیان]

گفتارهایی عاقلانه و عارفانه!

[بیان عیان]

[بَیانِ عَیان]
بیان عیان، رسانه ای در حوزه علوم انسانی و در شاخه عرفان و دین است. مردم و جوانان امروز، خواهان تغذیه عقل و جان هستند تا در سایه سار این هوای پاک، جان هایشان را از غبارهای زمانه پاک سازند. عقل آنان را باید با برهان و جانشان را باید با عرفان سیراب کرد نه با خرافه و گزافه.
بیاییم با یکدیگر، محترمانه، صادقانه و در جهت کاهش معضلات گفتگو کنیم. این تنها راه ممکن برای زیست انسانی است. بیاییم باور کنیم افرادی که مثل ما فکر نمی کنند، الزاماً دشمن حقیقت نیستند. بیاییم باور کنیم که حقیقت الزاماً در چنگان و چنگال ما! نیست.

طبقه بندی موضوعی

پیوندها

خدا؛ پنهان یا آشکار؟!

دوشنبه, ۲ فروردين ۱۳۹۵، ۰۸:۵۷ ب.ظ

 

1- خداوند هم ظاهر دارد و هم باطن: ﴿هُوَ الْأَوَّلُ وَالْآخِرُ وَالظَّاهِرُ وَالْبَاطِن...﴾ . او در عین اینکه در خلایق آفاقی (بیرونی) و انفسی(درونی) ظاهر است؛ اما کنه ذاتش پنهان است چرا که او اولی و اقدم بر موجودات است و او اصل ِ وجود است. با توجه به همین بیان، می توان گفت خدا، در هیئت موجودات ظاهر است اما در ذات وجودی اش، باطن است. باطن بودن او نیز برای ماست نه برای خودش؛ چرا که او خودش را در می یابد. پنهان بودن ذات او بر مخلوقات هم بدین دلیل است که عارف(شناسنده) باید بر معروف(شناخته شده) احاطه داشته باشد تا ادعای «شناخت» وی، صادق باشد؛ این در حالیست که موجود جزئی نمی تواند بر وجودی که همه حیثیتش از اوست، احاطه پیدا کند؛ یعنی عقلاً محال است.(درست ماننداینکه ماهی درون دریا که تمام هویت و حیاتش از دریاست، نمی تواند بر کلیت دریا احاطه پیدا کند). 

حضرت صادق علیه السلام (1) در قسمتی از کتاب توحید مفضل به مریدش جناب مفضّل طاب ثراه در رابطه با ظاهر بودن و باطن بودن خداوند می فرمایند: «اگر کسی گوید که چرا خدا از خلق پنهان شده؟ جواب گوییم که مستتر و پنهان شدن ذات مقدس نه به آن معنی است که به اراده، خود را مستور گردانیده؛ چنانچه پادشاهان یا دیگران به درب ها و پرده ها و دیوارها پنهان می شوند از رعیت خود، بلکه معنی اش آن است که ذات مقدس از آن لطیف تر و رفیع تر است که عقل، ادراک او تواند کرد؛ چنانکه نفس ناطقه که یکی از مخلوقات اوست؛ ادراک آن به فکر و نظر میسر نیست( چه برسد به خدا). و اگر گویند که چرا خدا، لطیف و متعالی گردیده است از ادراک اوهام؟ گوییم که چون چیزی که خالق هر چیز باشد، می یابد که در صفات مباین( جدا و برتر) همه باشد و والاتر از همه چیز باشد. اگر گویند چه معنی دارد،لطیف بودن و متعالی بودن او؟ جواب گوییم که سؤالی که در اشیاء کنند و طلب معرفت او نمایند، به چهار وجه می تواند بود: 

- آنکه بدانند موجود است یا نه.

- آنکه بدانند کُنه حقیقت ذاتش را.

- آنکه بشناسند، چگونگی و صفات او را. 

- آنکه بدانند علت و غایت وجودش را. 

و هیچ یک از این وجوه را در خالق نمی توان دانست، مگر آنکه وجود دارد. اما دانستن کنه ذات یا صفات، از محالات است و طلب معرفت در این مقام ساقط است؛ زیرا که خالق جل شأنه علت همه چیز است و او را علت نیست .... اما (خدا) از جهت دیگر، به ما از همه چیز نزدیک تر است و آثارش در ما از همه چیز واضح تر است و به دلایل و براهین، وجودش از همه چیز هویداتر است، پس او به یک جهت چنان واضح است که بر هیچ کس مخفی نیست و به یک جهت چنان غامض است که احدی را به ساحت معرفتش راه نیست و عقل نیز که از مخلوقات اوست چنین است که به شواهد ظاهر است و به ذات مستور و پنهان است.( یعنی خداوند هم ظاهر است و هم باطن اما هر یک در مرتبه خود معنا می دهد). 


2- پاسخ حضرت جعفرصادق علیه السلام بهبرخی ظاهرگرایان که منشاء نظام طبیعت و شگفتی های آن را به خدا نسبت نمی دهند: اگر برای طبیعت، چنین شعور و ادراکی که ورای عقول خلق است، قائلند(یعنی طبیعت را دارای شعور ذاتی و هوشمندی می دانند) پس اقرار کردند به آنچه انکار کرده اند و به صانع حکیم علیم قائل شده اند، اما در نامش خطا کرده اند( و به جای خدا، آن را شعور طبیعت نامیده اند) و اگر طبیعت را بی شعور و اراده می دانند، چنانچه ما به این قائلیم ( یعنی اصل شعور مربوط به طبیعت و سنگ و چوب و آسمان و زمین نیست)، پس نسبت این افعال منطبق بر قوانین حکمت( این نظام طبیعت منظم و شگفت آور) به طبیعتِ بی شعور، امری است واضح البطلان(تناقض است). هر

ذره از ذرات ممکنات فریاد می کنند که من صانع حکیم قدیم (ازلی) علیمی دارم. 


عین القضاة همدانی می فرماید: «علا فى دنوّه و دنا فى علوّه و ظهر فى‏ بطونه‏ و بطن فى ظهوره و احتجب عن الخلائق لشدّة إشراق نوره»(2)

یعنی خداوند در عین رفعت و والایی، در خلایق و موجودات  ظهور دارد و در عین ظهور در مخلوقات، از علوّ و بلندمرتبگی خود جدا نمی شود و در عین اینکه در باطن خویش، ظاهر است، در ظاهر مخلوقات،خلاصه نمی شود و ذاتش از خلایق به جهت شدت ظهور و قرابت و نزدیکی پنهان است؛ اما دل های آگاه او را می یابند چرا که نشانه های او را می یابند.


(1) نقل با اضافات و تقریب 

(2) نقل شده به تلخیص از کتاب شکوی الغریب عین القضات همدانی


بیان عیان 
بیان های عارفانه و عاقلانه 
https://t.me/joinchat/AAAAAESGl8IaMsFjs0vwZw

نظرات  (۵)

مطلب مفیدی بود 
استفاده کردم ;-)
۰۲ فروردين ۹۵ ، ۲۲:۲۴ دانشنامه دفاعی
سلام علیکم
بسیار مورد استفاده قرار گرفت
سپاس از شما
پاسخ:
سلام و سپاس
لایک و احسنت
۰۳ فروردين ۹۵ ، ۱۶:۵۳ ❤منتـــظر المـهـدی❤
عالی بود
سپاس :)

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">